Enkele dagen na de gedeeltelijke instorting van de Maagdentoren in Zichem, op 1 juni 2006, leerde ik Maurice Swinnen kennen. Zijn bezielende persoonlijkheid zorgde ervoor dat ik eerst lid en daarna bestuurslid werd van zijn VZW Red De Maagdentoren. Via de talrijke vergaderingen van de VZW maar ook daarbuiten leerde ik Maurice goed kennen. Zo deelden we onder meer dezelfde visie rond erfgoed en educatie. Als onderwijsmens in hart en nieren besefte Maurice maar al te goed dat werken rond erfgoed in belangrijke mate neerkomt op het duurzaam doorgeven van waardevolle elementen uit het verleden naar een volgende generatie toe. Maar het besef dat iets in je omgeving waardevol is, krijg je niet zomaar. Net zoals wij jongeren initiëren in (een vreemde) taal of wiskunde, dienen we hen ook op een persoonlijke manier kennis te laten maken met erfgoed uit het verleden. Dat kan voor een stuk qua kennisoverdracht, via leren over het verleden in het geschiedenisonderwijs. Maar jongeren moeten ook monumenten in hun omgeving zelf gaan onderzoeken. Dit dient vooral vanuit de eigen beleving en zintuigelijk te gebeuren; leren kijken vanuit verschillende perspectieven, het monument ‘voelen’, ja zelfs ‘ruiken’. Pas dan kan erfgoed iets persoonlijk waardevols worden.
Vanuit deze sterke visie zetten wij rond het jaar 2012 een foto- en tekenwedstrijd op rond het onderwerp ‘De Maagdentoren’. Maurice zette er meteen zijn schouders onde en dit initiatief werd een succes. Vele scholen, individuele kinderen en volwassenen namen daaraan deel. Door dit monument kunstzinnig te bekijken creëerden we een waardevolle, emotionele band tussen het erfgoedstuk en het publiek dat voor een keer ‘anders’ ging kijken naar dit erfgoed pareltje. Zo kreeg de Maagdentoren niet alleen meer bekendheid maar ook betekenis in het heden en verleden bij een bredere laag van de bevolking, in het bijzonder bij de jonge generatie.
Dit is slechts één mooi voorbeeld dat illustreert hoe Maurice erfgoed en educatie wist te koppelen. Het verheugt me daarom ten zeerste dat zijn naam in de toekomst verbonden zal worden aan zowel projecten die educatieve waarden meedragen als initiatieven in verband met erfgoed. Ik ben zijn dochter, An Swinnen, dankbaar om deze ‘Ter ere van Maurice’ op te richten en ik wens haar hiermee veel succes.

Eddie Janssens
Beleidsmedewerker Basisonderwijs